Илмий булим

Нодира Султоновна Файзуллаева фармацевтика фанлари номзоди, доцент Тел: 256–39–54 e-mail: nauka@pharmi.uz

Ўзбекистон Республикаси аҳолисини юқори самарали, хавфсиз ва фойдаланиш учун қулай янги доривор препаратлар билан таъминлаш, ҳамда мавжуд технологиялар ва уларни таҳлил қилиш усулларини такомиллаштириш фармацевтика фанининг долзарб муаммоларидир.

Институтда қуйидаги йўналишлар бўйича мақсадли илмий тадқиқотлар олиб борилмоқда:

• Ўзбекистондаги ёввойи ҳолда ўсувчи истиқболли доривор ўсимликларни ўстиришнинг илмий асосланган технологияларини ишлаб чиқиш;
• Маҳаллий табиий хом ашё асосида доривор препаратларни ишлаб чиқиш, ҳамда биофармацевтик тадқиқ қилиш;
• Мувофиқлаштирувчи бирикмалар асосида доривор воситаларнинг мақсадли синтези;
• Фармакоиқтисодий ва маркетинг тадқиқотлар;

2006-2008 йиллар илмий-техник дастурлар танловида қатнашиб, институт қуйидагилар бўйича грантларни қўлга киритди:

• Баъзи доривор ўсимликларни таркибидаги алкалоидларни орттириш мақсадида ўстиришнинг технологиясини ишлаб чиқиш;
• Маҳаллий хом ашё асосида перрорал диабедга қарши препаратлар технологиясини яратиш ва стандартлаш;

Ҳозирги кунга келиб ЎзР ССВ фармакопея қўмитаси томонидан тасдиқланган ва тиббий амалиётда қўллашга рухсат берилган қирқдан ортиқ доривор воситаларга норматив-техник ҳужжатлар мавжуд. 2006 йил 2 та ВФС лойиҳаси тасдиқланди ва яна 6 таси экспертизададир.

Институт ишлаб чиқаришга татбиқ этиладиган илмий ишланма натижаларига алоҳида эътибор қаратади. Қ ;исқа вақт ичида ишлаб чиқаришга янги, оригинал доривор воситалар - субстанциялар ва дори турлари: "Тозаланган мумиё кунуни", "Навбахтит", "Гликоинувит", "Гепатоферон" (инъекция учун эритма), "Купир" ва "Пирацин" препаратлари, бўй ўстирувчи "Аспамар" стимулятори, "Глипила" таблеткалари, "Алтей илдизи - Althaeae nudiflorae", "Сариқ андиз илдиз ва илдизпоялари" кабилар татбиқ қилинди.

2006 йилда "Кобальт-30" препарати (субстанция ва таблеткалар) тиббий амалиётда қўллашга рухсат берилди. Ҳозирги кунда "Тукли баргли ханделиянинг суюқ экстракти", "Майда гулли тоғрайхон ўтидан суюқ экстракт", "Пертуссин-Д", "Гулбандли кийикўтдан тайёрланган қуруқ экстракт", "Гулбандли кийикўтдан тайёрланган қуруқ экстрактли таблеткалар" препаратлари экспертизадан ҳамда клиник синовдан ўтказилмоєда, "Прополис (асалари елими) мази" ВФС лойиҳаси ишлаб чиқилди.

Институт ходимлари томонидан ишланган услубий тавсиялар муваффақиятли қўлланилмоқда, жумладан:

• биологик объектдан пестицид, данитол ва гидрохлортиазидни ажратиб олиш усуллари (суд-тиббий экспертиза маркази);
• сувли эритмаларда ва биологик суюқликлардаги альфа-пестицидларнинг йиғиндисини спектрофотометрик, ҳамда юпқа қатламли хромотография йўли билан аниқлаш усуллари;
• Бронхиал астмани даволашда эуфиллин препаратининг яшаш циклини орттириш бўйича "Ўзкимёфарм" ЧАЖ маркетинг фаолиятини такомиллаштириш бўйича тавсиялар.
• Бронхиал астмани даволашда қўлланадиган доривор воситаларга эҳтиёжни аниқлаш, ҳамда самарадорлигини моделлаштириб ва ҳисоб-китоб қилиш усули.

Бугунги кунда институтда 23 та аспирант, 2 та докторант ва 30 та тадқиқотчи диссертациялари устида иш олиб бормоқдалар. Докторант, аспирант ва тадқиқодчилар илмий тадқиқод ишлари билан бир қаторда институтнинг ижтимоий-педагогик фаолиятида ҳам турли илмий анжуман, симпозиум, танловларда ҳам фаол иштирок этмоқдалар.

Институтда талабаларнинг илмий жамияти бўлиб, унга институтнинг 150 дан ортиқ давлат илмий-техник ва инновацион дастурларда тажрибали ўқитувчиларнинг рахбарлигида қатнашаётган истеъдодли талабалари аъзодир. Талабаларнинг илмий жамияти ҳар йили талабаларнинг илмий анжуманларини ўтказиб, унда ғолиб чиққанларни қимматбаҳо совғалар билан тақдирлайди. Иқтидорли талабалар билан ишлашга алоҳида эътибор қаратилади, сабаби келгусида уларни орасидан магистратура ҳамда аспирантурага муносиб номзодлар танлаб олинади.

Охирги 5 йил ичида 30 та номзодлик ва 2 та докторлик диссертациялари ҳимоя қилинди.